Không ít hàng giả, sản phẩm kém chất lượng đã “leo top” mạng xã hội nhờ những lời quảng bá hoa mỹ của KOLs và người nổi tiếng.
LTS: Thời gian qua, hàng giả, hàng kém chất lượng không còn ẩn mình nơi vỉa hè, “chợ cóc”, mà đã khoác áo thương hiệu, len lỏi vào từng bữa ăn, làn da, cũng như sức khỏe của người dân. Phía sau đó, là những “đại công xưởng” hoạt động tinh vi, thu lợi bất chính khổng lồ.
Nhìn lại các vụ án lớn được triệt phá thời gian qua, có thể thấy một điểm chung rõ nét, hàng giả không còn là hành vi manh mún, mà đã trở thành tội phạm kinh tế có tổ chức, gắn với gian lận thương mại, trốn thuế, thậm chí rửa tiền. Trước thực tế đó, lực lượng Công an đã chủ động chuyển hướng đấu tranh, không chỉ xử lý phần ngọn là hàng hóa vi phạm, mà tập trung đánh vào “đầu não” sản xuất, dòng tiền và hệ thống phân phối. Những chiến công trong cuộc chiến chống hàng giả, hàng kém chất lượng không chỉ góp phần làm trong sạch thị trường, mà còn khẳng định vai trò nòng cốt của lực lượng Công an trong việc bảo vệ sức khỏe, quyền lợi chính đáng của người dân.
Tuyến bài “Chuyện về những “cuộc chiến không tiếng súng”: Phanh phui mạng lưới hàng giả, chiến công thầm lặng vì sức khỏe nhân dân” do phóng viên Đời sống & Pháp luật thực hiện sẽ khắc họa rõ nét những “trận đánh” thầm lặng, không ồn ào, nhưng để lại tác động lâu dài đối với trật tự kinh tế - xã hội của lực lượng Công an đồng thời đặt ra câu hỏi cốt lõi khi hàng giả, hàng kém chất lượng bị phanh phui, quyền lợi của người dân, những nạn nhân trực tiếp sẽ được bảo vệ đến đâu?
Kính mời quý độc giả theo dõi. Trân trọng!
Trong những “cuộc chiến không tiếng súng” với hàng giả, lực lượng chức năng không chỉ đối mặt với các “đại công xưởng” sản xuất chui, với đủ chiêu trò tạo vỏ bọc, với những đường dây phân phối tinh vi... mà còn phải vượt qua một lớp ngụy trang nguy hiểm hơn có tên gọi là “danh tiếng”.
Khi danh tiếng và niềm tin của công chúng bị biến thành công cụ tiếp thị, không ít KOLs, người nổi tiếng đã trở thành “cánh tay nối dài”, đưa hàng giả tiến thẳng vào đời sống người tiêu dùng.
Sau khi bóc trần những “đại công xưởng” hàng giả, chỉ ra cách hàng kém chất lượng âm thầm "đầu độc" sức khỏe người già, trẻ em, thậm chí len lỏi vào các hiệu thuốc, nơi được coi là “chốt chặn” an toàn mà người dân tìm đến, cơ quan công an tiếp tục chỉ ra một "mắt xích" đặc biệt quan trọng, KOLs và người nổi tiếng, khi danh tiếng gần như trở thành “giấy thông hành” cho hàng giả.
Dùng sự nổi tiếng làm “giấy thông hành”
Trong thương mại điện tử, KOLs từng được xem là cầu nối giữa thương hiệu và thị trường. Họ tạo xu hướng, thúc đẩy hành vi mua sắm, định hình thị hiếu chỉ bằng vài phút livestream hay một đoạn video ngắn. Nhưng cũng chính cơ chế lan truyền nhanh, khó kiểm soát đó đã khiến không ít cá nhân lợi dụng sức ảnh hưởng để tiếp tay cho hàng giả, hàng kém chất lượng bất chấp những rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng.
Một trong những vụ việc gây chấn động dư luận là trường hợp của Võ Thị Ngọc Ngân, thường được biết đến với biệt danh Ngân 98. Theo đó, vào ngày 13/10/2025, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh vừa ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với Võ Thị Ngọc Ngân (biệt danh “Ngân 98”) - điều hành Công ty TNHH TM-DV ZuBu và Hộ kinh doanh ZuBu shop - về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm”.
Ngân 98 tại cơ quan công an. (Ảnh: Công an TP Hồ Chí Minh)
Theo kết quả điều tra, Võ Thị Ngọc Ngân thành lập và điều hành Công ty ZuBu (do bà T.T.T , mẹ ruột Ngân đứng tên giám đốc) và Hộ kinh doanh ZuBu shop (do M.T.V đứng tên). Trên thực tế, mọi hoạt động điều hành, tài chính, kinh doanh đều do Ngân trực tiếp chỉ đạo và hưởng lợi.
Từ năm 2021, Võ Thị Ngọc Ngân bắt đầu hợp tác với một số nhà máy tại Hà Nội để đặt gia công các sản phẩm thực phẩm “bảo vệ sức khỏe giảm cân” như Super Detox X3, X7, X1000… Trên giấy tờ, đây đều là các sản phẩm được cấp phép lưu hành. Tuy nhiên, Ngân đã lợi dụng hình thức “hàng tặng kèm” để tiêu thụ thêm một loại sản phẩm khác mang tên “viên rau củ Collagen”.
Qua điều tra, “viên rau củ Collagen” này không được cấp phép lưu hành, không có hồ sơ công bố sản phẩm, nhưng Ngân vẫn cho đóng gói, dán nhãn trùng thương hiệu X3 - X7 - X1000, rồi quảng cáo có công dụng tăng hiệu quả giảm cân khi dùng kèm với các sản phẩm chính. Trên bao bì, Ngân cho ghi chú “hàng tặng kèm, không bán” để đối phó với cơ quan quản lý, nhưng thực tế lại bán trọn bộ cho khách hàng như một liệu trình hoàn chỉnh, khuyến khích sử dụng song song để “đạt hiệu quả giảm cân nhanh hơn”.
Các sản phẩm được vận chuyển từ nhà máy ở Hà Nội vào kho hàng của ZuBu shop tại TP Hồ Chí Minh, sau đó phân phối qua mạng xã hội Facebook, TikTok và đường dây nóng của Công ty Zubu. Khách hàng được tư vấn mua theo “liệu trình giảm cân” từ 4-15kg, mỗi bộ sản phẩm gồm một hộp X3/X7/X1000 và một gói Collagen tương ứng, với giá bán từ 870.000 đến 1.100.000 đồng.
Các sản phẩm giảm cân của Ngân 98 chứa chất cấm, gây nguy hại cho sức khỏe. (Ảnh: Công an TP Hồ Chí Minh)
Toàn bộ tiền bán hàng được chuyển qua nhiều tài khoản ngân hàng của người thân, nhân viên để che giấu dòng tiền, trước khi tập trung về tài khoản cá nhân của Ngân. Theo dữ liệu do các đơn vị giao hàng cung cấp, chỉ tính trong giai đoạn 2023-2024, doanh thu từ hoạt động này lên tới hàng trăm tỷ đồng.
Cơ quan chức năng đã tiến hành giám định tại Phân viện Khoa học Hình sự - Bộ Công an, qua đó xác định các sản phẩm do Võ Thị Ngọc Ngân sản xuất, kinh doanh không đạt chỉ tiêu chất lượng theo công bố, là hàng giả, trong đó một số mẫu (sản phẩm viên colagen) có chứa các chất cấm Sibutramin và Phenolphthalein. Đây là những hoạt chất bị cấm sử dụng trong thực phẩm do có thể gây rối loạn tim mạch, tăng huyết áp, rối loạn tiêu hóa và tiềm ẩn nguy cơ ung thư, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Danh tiếng bị “đánh đổi”
Nếu Ngân 98 cho thấy cách một cá nhân tận dụng sức ảnh hưởng để vận hành cả hệ thống hàng giả, thì vụ “Gia đình Hải Sen” lại phơi bày mặt khác của hiện tượng này là dùng hình ảnh gia đình hạnh phúc, đời sống gần gũi làm lớp vỏ bọc hoàn hảo cho hàng giả.
Cụ thể, ngày 17/6/2025, Công an tỉnh Ninh Bình khởi tố bị can, tạm giam Trần Đại Phúc, Giám đốc Công ty TNHH Hải Bé và Lê Văn Hải (thành viên góp vốn của công ty) về tội Buôn bán hàng giả là thực phẩm, theo điều 193, Bộ luật Hình sự. Nhà chức trách cáo buộc, hai năm qua, tài khoản Tiktok "Gia đình Hải Sen" của Hải và Phúc thường xuyên đăng tải các video bán nhiều mặt hàng là mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, trong đó nhiều nhất là loại thực phẩm bảo vệ sức khỏe có tên "Siro ăn ngon Hải Bé". Người dùng sau đó có nhiều phản hồi tiêu cực nên kênh này "vào tầm ngắm" của cơ quan điều tra.
Lê Văn Hải cùng sản phẩm siro ăn ngon. (Ảnh: Chụp màn hình)
Khám trụ sở Công ty TNHH Hải Bé ở xã Văn Phú, huyện Nho Quan, công an thu hàng trăm kiện hàng là mỹ phẩm, thực phẩm chức năng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Giám định các chỉ tiêu chất lượng của mặt hàng "Siro ăn ngon Hải Bé" in trên bao bì, công an xác định cá thành phần Vitamin A, Calci, Vitamin C (chất chính tạo nên công dụng của sản phẩm) chỉ đạt dưới 70% so với công bố.
Theo quy định hiện hành, thực phẩm này được xác định là hàng giả. Công an cho hay, từ năm 2024 đến nay, qua các kênh mạng xã hội Tiktok shop, Facebook, Shopee "Gia đình Hải Sen", "Hải Sen"... Công ty Hải Bé đã bán hơn 800.000 sản phẩm ra thị trường. Riêng mặt hàng "Siro ăn ngon Hải Bé" đã bán hơn 100.000 hộp.
Sự phẫn nộ của dư luận lên đến đỉnh điểm với vụ kẹo rau Kera, sản phẩm từng được quảng bá rầm rộ như một giải pháp thay thế rau xanh, nhờ sự xuất hiện của nhiều người nổi tiếng. Tuy nhiên, ngày 3/4/2025, Bộ Công an đã khởi tố vụ án “Sản xuất hàng giả là thực phẩm” và “Lừa dối khách hàng” liên quan đến sản phẩm này.
Sản phẩm kẹo rau củ Kera
Kết quả điều tra cho thấy hàm lượng bột rau thực tế trong kẹo chỉ từ 0,61 đến 0,75%, hoàn toàn trái ngược với mức 28% được công bố. Ngoài ra, sản phẩm còn chứa tới 33,4% sorbitol, chất có tác dụng nhuận tràng, nhưng không được ghi nhãn. Chỉ trong vòng bốn tháng, hơn 135.000 hộp kẹo đã được bán ra thị trường, thu về hàng chục tỷ đồng, để lại hậu quả nghiêm trọng về niềm tin xã hội khi sản phẩm gây hại lại được “bảo chứng” bằng danh tiếng.
Không còn “vùng cấm” với người nổi tiếng quảng cáo gian dối
Thông tin về vấn đề này, Bộ Công an cho biết, pháp luật nghiêm cấm mọi hành vi quảng cáo sai sự thật, cung cấp thông tin không đúng về số lượng, chất lượng, giá, công dụng, xuất xứ, bao bì, bảo hành và các yếu tố khác của sản phẩm, dịch vụ hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, chất lượng, giá cả, công dụng và các thông tin liên quan đến sản phẩm, dịch vụ.
Đối với hành vi quảng cáo sai sự thật, căn cứ tính chất, mức độ vi phạm, các cá nhân vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính quy định tại Nghị định 38/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo hoặc xử lý hình sự về các tội danh theo quy định của Bộ luật Hình sự (như: Tội "Quảng cáo gian dối", quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự 2015, các tội "Sản xuất, buôn bán hàng giả”..., quy định tại các Điều 192, 193, 194, 195 Bộ luật Hình sự; Tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự; Tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản", quy định tại Điều 175 Bộ luật Hình sự...).
Lực lượng chức năng quyết liệt không khoan nhượng với hàng giả, hàng nhái.
Thời gian qua, lãnh đạo Bộ Công an đã chỉ đạo các đơn vị chức năng tập trung đấu tranh, xử lý nghiêm đối với những người nổi tiếng, người có ảnh hưởng trong xã hội và trên không gian mạng sử dụng uy tín, sức ảnh hưởng cá nhân cấu kết, giúp sức, tiếp tay trong việc quảng bá, buôn bán hàng giả là các loại thực phẩm.
Từ thực trạng trên, Bộ Công an khuyến cáo người dân tỉnh táo, thận trọng và có trách nhiệm đối với sức khỏe của bản thân, nâng cao cảnh giác trước các nội dung quảng cáo, không nên tin tưởng mù quáng vào hình ảnh, lời nói của người nổi tiếng trong quảng cáo, nhất là với các sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe như thực phẩm chức năng, thuốc chữa bệnh, mỹ phẩm, sữa cho trẻ em....
Bộ Công an yêu cầu các cá nhân nổi tiếng, có uy tín, ảnh hưởng trong xã hội và trên không gian mạng chấp hành nghiêm các quy định pháp luật khi tham gia quảng cáo, phải nhận thức được trách nhiệm của bản thân đối với xã hội, cẩn trọng đối với các phát ngôn của bản thân trên các nền tảng mạng xã hội khi thực hiện các hợp đồng quảng bá, giới thiệu, công bố các sản phẩm do mình đại diện thương hiệu, hình ảnh làm cho người tiêu dùng tin tưởng, quyết định mua sản phẩm.
Tuyệt đối không được đưa ra các không tin sai lệch, thổi phồng về tính năng, tác dụng của sản phẩm mà thiếu cơ sở, căn cứ khoa học và tài liệu chứng minh. Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều được xác minh, điều tra triệt để, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Như vậy, thời tàn của các “ông trùm”, “bà hoàng” hàng giả không chỉ là sự sụp đổ của những cá nhân cụ thể, mà còn là lời cảnh tỉnh đối với cả một hệ sinh thái bán hàng dựa trên hào quang thay vì sự thật. Và chỉ khi danh tiếng không còn là “tấm khiên che chắn” cho vi phạm, những “cuộc chiến không tiếng súng” mới thực sự bước vào hồi quyết liệt, thể hiện rõ quyết tâm đấu tranh đến cùng với các loại tội phạm của lực lượng công an.
Khánh Ngân/doisongphapluat.com
